Kapittelstraat in oude foto's

Kapittelstraat
Kapittelstraat

1. foto uit periode: 1894
In het midden van deze foto, onder de toren van de St.petruskerk, zien we het voormalige schoolgebouw van de “Sjtadssjool”. De stadsschool werd 1 oktober 1862 in gebruik genomen. Er waren vier lokalen plus een woning voor de hoofdonderwijzer. Na de gelijkstelling van het openbaar en het bijzonder onderwijs liep het aantal leerlingen sterk terug en werd de school in 1937 gesloten.
Vanaf 1976 was er onder andere het bekend jongerencentrum “Donkiesjot” gevestigd dat in die tijd tot de belangrijkste poppodia van Nederland behoorde. “Donkiesjot” ontstond in de jaren zestig van de vorige eeuw en vond aanvankelijk onderdak in een zwart-wit geblokt geverfd pand aan de toen nog bestaande stadswal aan het Tempelplein.
Momenteel is in de voormalige stadsschool het Museum Het Domein gevestigd, een relatief jong museum voor hedendaagse kunst en stedelijke historie en archeologie. Hier worden de geschiedenis van stad en streek en de nieuwste ontwikkelingen in de internationale hedendaagse kunst getoond.

Kaart    

Deken Tijssenstraat Kloosterplein


Kapittelstraat
Kapittelstraat

2. foto uit periode: 1895
Kloosterplein vóór 1900.
Links zien we nog één van de twee poorten van de Tiendschuur. Daarnaast het Hotel Kloosterplein en daarnaast het dekenaat (huigige pastorie) op de hoek met de Gats. Achterdoor hebben we zicht op het kapittelhuis en de toren van de St. Petruskerk ofwel Grote Kerk.
Geheel rechts zien we het huidige "Jochem Erenshoes", dit voormalige verenigingslokaal werd door de Ursulinen in 1900 aangekocht en met een verdieping uitgebreid om er een bewaarschool in te huisvesten. Na het vertrek van de zusters is het opnieuw een verenigingslokaal geworden, vernoemd naar de jong gestorven Sittardse troubadour Jo Erens. Hier heeft het pand nog maar één verdieping, dus de foto is vóór 1906 genomen.
Het witte huis rechts (achter de boom) was van Herman Clerx. Hij was als “scholaster” of “scholasticus” hoofd van de kapittelschool. Dit huis staat op de locatie waar sinds de jaren ‘20 van de vorige eeuw de Deken Tijssenstraat loopt.
De originele gevelsteen bevat een chronogram waarop in romeinse cijfers het jaartal 1680 te lezen is. Herman Clercx leidde dus de kapittelschool en bouwde het huis in 1680.
Een scholaster was verantwoordelijk voor het onderwijs. De oudst bekende Sittardse scholaster is Johan van Boechoven die in 1312 vermeld wordt. De scholaster werd door een ondermeester bijgestaan. De leerlingen kregen een morele en intellectuele vorming die voorbereidde op het priesterschap of op hoge wereldlijke ambten.

Kaart    

Kerken & Basiliek Kloosterplein


Kapittelstraat
Kapittelstraat

3. foto uit periode: 1960
Één van de laatste twee kapittelhuizen dat niet is afgebroken, gelegen aan de Kapittelstraat nr 4.
De kanunniken van het kapittel van de Grote Kerk hadden persoonlijke inkomsten en eigendommen. Zij hadden wel de geloften van gehoorzaamheid en zuiverheid afgelegd maar niet die van armoede. Zij waren daarom in staat rond het Kloosterplein en in het straatje naar het Kerkplein, de Kapittelstraat, grote woningen te bouwen. Hun hoofdtaak was te bidden voor het zieleheil van de heer en zijn familie. Dit kapittelhuis uit de 17e eeuw werd naar originele staat gerestaureerd in 1976.
Op de achtergrond de toren van de St.Petruskerk ofwel Grote Kerk.

Kaart    


Kapittelstraat
Kapittelstraat

4. foto uit periode: 1962
Voormalige latijnse school op de hoek van de Kapittelstraat en het Kerkplein.
De Latijnse school behoorde bij het kapittel en mocht daarom aan het Kerkplein gebouwd worden. Het schoolgebouw wordt voor het eerst genoemd op 10 oktober 1359.
De kapittelschool staat aan het begin van het Sittardse onderwijs. De Latijnse school waaruit later het gymnasium ontstond, kwam eruit voort. De leerlingen kregen een vorming die voorbereidde op het priesterschap of op hoge wereldlijke ambten. Op school zaten voornamelijk jongens maar later ook meisjes. Toen de Fransen in 1677 grondig huis hielden in Sittard, ontkwam ook de kapittelschool niet aan vernieling. Geld van de stad voor de wederopbouw was er nauwelijks. Het heeft tot 1699 geduurd voordat de stad de school liet opknappen.

Kaart    

Kerkplein