Begin 20e eeuw

Familie Veltrop verhalen

Begin 20e eeuw woonde dus zowel de familie Heller (Specken) als ook de familie Veltrop in het Drentse dorp Valthermond.
Valthermond is een veenkolonie in het zuidoosten van de provincie Drenthe op ca. 8 km afstand van Zandberg. Een nederzetting die is ontstaan doordat veenarbeiders naar een gebied kwamen om hoogveen af te graven voor de productie van turf. Het dorp ligt ingebed tussen de Valtherdijk en de Valtherdreef. Valthermond, een tien kilometer lang lintdorp aan de voet van de Hondsrug. De geschiedenis van het dorp gaat terug tot 1853 en is verbonden met het veen. Voordat de Valthervenen werden ontgonnen had het gebied de aanblik van een woestenij: een groot moerasgebied met heide en hier en daar wat bosjes. Voor de ontginning van het veen werd in Valthermond het twee kanalensysteem toegepast. Het ene kanaal liep door de Noorderveenplaats en het andere door de Zuiderplaats. Op de ‘vooraffen’ tussen de kanalen werden later (tussen 1870 en 1875) de eerste huizen gebouwd. De wijken die loodrecht op de kanalen werden gegraven liggen in Valthermond precies 185 meter uit elkaar.
Bij de vervening verdween een 12 km lange uit boomstammen opgebouwde brug door het veen die rond het begin van de jaartelling, dwars door het veenmoeras, Valthe met Ter Apel verbond.
De werkomstandigheden voor de arbeiders in het veen waren slecht, ook in Valthermond. In 1888 braken er stakingen uit. De arbeiders wilden meer loon en de vrijheid om zaken te kopen waar ze dat zelf wilden. Ze waren namelijk verplicht om dat bij hun veenbaas te doen. En dat betekende vaak dat ze meer dan de helft van hun loon niet uitbetaald kregen. Om de stakingen in de hand te houden kwam er marechaussee in het dorp en aan het Zuiderdiep een kazerne.

Angela Specken en Bernard Veltrop hebben beide een rooms-katholieke opvoeding gehad, vooral Angela hechte veel waarde aan haar geloof.
In het R.K. Verenigingsgebouw in Zandberg, waar Bernard altijd zijn fiets kwam stallen, hebben Bernard en Angela elkaar leren kennen.

Zandberg R.K. Verenigingsgebouw
R.K. Verenigingsgebouw | Zandberg

Bernard was in militaire dienst (1914-1918), hij was 34 jaar en zij 24 jaar oud. Op 6 januari 1914 is Angela naar Kamerik verhuisd, zie uitschrijving bevolkingsregister voormalige gemeente Odoorn. Dit was de tijd dat Bernard in militaire dienst was, of dit er iets mee te maken heeft is mij niet bekent.

Gezien het militaire uniform van Bernard was hij waarschijnlijk ingedeeld bij het 1e regiment infanterie. Deze eenheid was sinds 1895 gelegerd in de Emma-kazerne in Assen. Dat zou een verklaring zijn dat de foto genomen is door een hoffotograaf in Assen. Als Bernard tussen 1914 en 1918 gediend heeft was hij waarschijnlijk gemobiliseerd in verband met de eerste wereldoorlog.
Wordt vervolgd .....

Emma Kazerne Assen
Emma kazerne | Assen

Na een korte verlovingsperiode (1918) zijn Angela en Bernard een zonnige vrijdag 9 mei 1919 in de R.K. St.Jozefkerkje in Zandberg getrouwd. Na hun huwelijk is Angela in augustus 1919 bij Bernard en zijn moeder gaan in wonen, zie inschrijving bevolkingsregister voormalige gemeente Odoorn. Moeder was inmiddels hulpbehoevend geworden en lag veel in bed. Ze had iets aan de lever en had veel verzorging nodig.

Onstwedde
Op 7 juli 1920 zijn Bernard, Angela en moeder verhuisd van Valthermond naar Horsten/Onstwedde (Gr), zie deze en deze uitschrijving bevolkingsregister voormalige gemeente Odoorn.
Bernard en Angela moesten in een van de bedstede slapen, die in de zelfde kamer was als die waar moeder in lag, zo had het jong getrouwde stel niet veel privacy. Dat werd nog erger toen op 13 April 1921 in Onstwedde (Gr) hun eertse zoon Albert werd geboren. Oma hield veel van het kleine ventje, als hij huilde stopte ze hem een speentje in de mond, die ze eerst in een kommetje suiker sopte en zo hield ze hem "zoet".
Een jaar na de geboorte van Albert werd op 30 Mei 1922 de tweede zoon Johan geboren, hij werd natuurlijk op de zelfde manier verwend. Toen Albert 2 jaar oud was is moeder Veltrop-Bargman op 26 april 1923 op 69 jarige leeftijd in Onstwedde overleden.

Ter Apelkanaal
Na het overlijden van moeder Veltrop-Bargman zijn Bernard en Angela met hun twee zoons verhuisd naar Ter Apelkanaal waar in 1926 en 1927 resp. Sien en Mia werden geboren.
Er was in die tijd weinig werk in het noorden, dit was een moeilijke tijd voor de familie. Er kwamen berichten uit het Limburgse Geleen dat daar, door het openen van de staatsmijn Maurits, veel werk was. Dus werd besloten om naar Limburg te "emigreren".

Familie Veltrop
Familie Veltrop-Specken vlak voor vertrek naar Zuid Limburg | 1927

Op deze foto staan Johan, Albert, moeder Angela, Sien en Mia (7 weken oud) vlak voor hun vertrek naar Limburg in 1927. Vader Bernard was op dat moment al in Zuid Limburg.
Johan herinnert zich van deze foto:

Mam had de jongens eerst klaar gemaakt voor de foto en die mochten buiten spelen totdat ook de meisjes klaar waren. Intussen was ik (Johan) op een grote hoop hondepoep gaan zitten. Dus toen Mam ons naar binnen riep kreeg ik eerst voor de broek, moest schoon gemaakt worden en mocht dan op de foto. Ik had die mooie hoepel van de fotograaf gekregen en Sien durfde hem vast te houden tegen mijn zin. Geen wonder dat ik niet erg blij keek.
In september 1927 vertrok moeder en de vier kinderen met de trein naar Zuid Limburg. De kinderen hadden nog nooit een trein gezien, dus het was een heel avontuur. Speciaal voor moeder met vier kleine kinderen en een baby die nog borstvoeding nodig had.
Waarschijnlijk een reis van ca 8,5 uur die verliep vanaf station Ter Apelkanaal (Vetstukkenmond) via Stadskanaal en de overstapplaatsen Assen, Amersfoort, Roermond en Sittard naar het eindstation Lutterade.

Ga naar pagina :